وضعیت فوق العاده و خطر درگیری نظامی در کرکوک


• در شهر نفت خیز کرکوک وضعیت فوق‌العاده‌ای بوجود آمده است. ارتش عراق و گروه حشدالشعبی از یک سوی و پیشمرگه‌های اقلیم کردستان از طرف دیگر درباره آغاز عملیات جنگی هشدار می‌دهند. ...

اخبار روز: www.akhbar-rooz.com
يکشنبه  ۲٣ مهر ۱٣۹۶ -  ۱۵ اکتبر ۲۰۱۷



نیروهای نظامی و شبه نظامی که در داخل و اطراف کرکوک بسیج شده اند تا به حال رسما وارد جنگ نشده‌اند. اما با درگیرهای پراکنده ای که در دو روز اخیر رخ داده هر لحظه احتمال می رود این وضعیت تغییر پیدا کند و طرفین به جای گفتگو برای حل بحران کرکوک دست به اسلحه ببرند.

ارتش عراق و شبه‌نظامیان حامی دولت مرکزی آن کشور، با جنگ‌افزارهای سنگین در اطراف کرکوک هستند و اقلیم کردستان نیز هزاران نیروی تازه‌نفس داخل شهر و پیرامون آن مستقر کرده‌است. مناطقی نزدیک کرکوک از جمله مناطقی بود که در اوج پیشروی‌های داعش به تصرف آن گروه درآمد، اما پیشمرگه‌های کـرد عملا کنترل شهر را در درست گرفتند.
یک خبرنگار خبرگزاری فرانسه گزارش داده‌است خودروهای زرهی حامل پرچم عراق را دیده‌است که در اطراف رودخانه‌ای در نزدیکی کرکوک مسقر شده و پیشمرگه‌ها نیز در پشت خاکریز‌ها و بلوک‌های سیمانی سنگر گرفته‌اند.

یکی از فرماندهان پیشمرگه‌ها گفته است آن‌ها تمامی تدابیر لازم را در نظر گرفته و برای مقابله با «تحریک‌ها‌» آمادگی دارند. یک افسر ارتش عراق نیز به خبرگزاری فرانسه گفته‌است که نیروهای دولتی هنوز دست به تحرکی نزده و منتظر دستور ستاد کل ارتش هستند.
پیش از این حیدر عبادی، نخست‌وزیر عراق، گفته بود قصد جنگ با شهروندان کـرد را ندارد. با این همه صف‌آرایی طرف‌ها در کرکوک و پیرامون آن بر نگرانی‌ها از یک درگیری گسترده شدت بخشیده‌است.

روز گذشته کمال کرکوکی، فرمانده پیشمرگه‌ها در کرکوک در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد که نیروهای پیشمرگه از کرکوک عقب نشینی نخواهند کرد. این فرمانده پیشمرگه که نیروهایش در غرب کرکوک مستقر هستند به بغداد هشدار داد که حمله حشدالشعبی و حامیان آنها به شهر کرکوک اشتباه بزرگی خواهد بود. او همچنین تهدید کرد و گفت: «اگر آنها بازهم دست به حمله بزنند ما به آنها درسی خواهیم داد که هیچ وقت فراموش نکنند.»

درگیری بین نیروهای حشد ترکمانی و پیشمرگ‌ها در طوزخورماتو

در باره درگیری نیروهای حشد الشعبی با پیشمرگه ها در طوزخورماتو گزارش های متفاوتی منتشر شده است، درحالی که منابع نزدیک به اقلیم کردستان فقط از درگیری و پایان بدون تلفات آن گزارش می دهند، خبرگزاری های پشتیبان نیروهای عراقی و از جمله جمهوری اسلامی از کشته شدن چند نفر خبر داده اند. خبرگزاری ایسنا
در این باره نوشته است:«منابع امنیتی عراقی اعلام کردند که بعد از درگیری‌های شدیدی که میان نیروهای حشد شعبی ترکمانی و پیشمرگ‌ها رخ داد محاصره مقر حزب اتحادیه میهنی کردستان در طوزخورماتو شکسته شد.
این درگیری‌ها به کشته شدن شش تن از نیروهای حشد شعبی و زخمی شدن دو تن از پیشمرگ‌ها منجر شد.
نیروهای عراقی بعد از عقب‌نشینی نیروهای پیشمرگ از مواضع خود در طوزخورماتو در مرزهای کرکوک پرچم‌های کردستان عراق را پایین کشیده و در این مواضع مستقر شدند.
در عین حال علی حسینی سخنگوی رسمی حشد شعبی در محور شمال به سومریه نیوز جزئیات وقایع در طوزخورماتو را که شب گذشته رخ داد، اعلام کرد.

این سخنگو تاکید کرد: افراد مسلح پیشمرگ شب گذشته حمله‌ای را به حسینیه ده غایب در مرکز شهرستان طوز انجام دادند که نیروهای محافظ حسینیه به این حمله واکنش نشان دادند و این امر به درگیری‌هایی منجر شد که تلفاتی نداشت. اما اکنون اوضاع آرام است.»

شوان شامرانی، یکی از فرماندهان پیشمرگه به شبکه خبری «روداو» گفته است که «دولت عراق و حشد الشعبی تنها کسانی نیستند که به ما حمله می‌کنند. بر اساس اطلاعات ۱۰۰ درصد تأییدشده ما، ارتش ایران و سپاه پاسداران ایران نیز در میان آنها هستند.»

جمهوری اسلامی تلاش می کند موضوع درگیری را درون نیروهای اقلیم کردستان قلمداد کند و گزارشگران رسانه های جمهوری اسلامی با استناد به منابع حشد الشعبی و دولت عراق عمدتا در گزارش خود بر این جنبه تاکید می کنند که رهبران ارشد نیروهای پیشمرگ نزدیک به مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق با حشد شعبی و نیروهای امنیت به ستیز برخاسته و خواهان جنگ هستند. این در حالی است که رهبران دیگر پیشمرگ‌ها که از حزب اتحادیه میهنی هستند این اقدام را رد کرده و در برابر آن ایستاده‌اند زیرا از خطرات آن آگاه هستند.

اصرار دولت عراق بر شروطش

به گزارش ایسنا، سعد الحدیثی، سخنگوی دفتر حیدر العبادی، نخست وزیر عراق در گفت‌وگو با خبرگزاری اسپوتنیک روسیه گفت: درهای مذاکره بسته نیستند اما گفت‌وگو باید مبتنی بر مجموعه اصولی روشن و قاطع باشد.
الحدیثی گفت: ما می‌گوییم اگر اربیل واقعا می‌خواهد وارد گفت‌وگویی سازنده و درست شود باید تمامی اصول ملی را رعایت کند. هیچ گفت‌وگویی بدون استناد به این اصول ممکن نیست و این اصول شامل اعتراف به وحدت عراق، احترام به قانون اساسی و حاکمیت ملی عراق در تمامی مناطق از جمله اقلیم کردستان و نیز اعتراف به این مساله است که قانون اساسی چارچوب این گفت‌وگو باشد.

سخنگوی دفتر العبادی ادامه داد: نتایج و اصول این گفت‌وگو نیز باید در چارچوب قانون اساسی بوده و با آن تعارضی نداشته باشد و اربیل نیز باید به اختیارات حاکمیتی بغداد درخصوص پرونده تجارت خارجی شامل صادرات و فروش نفت از میادین نفتی واقع در اقلیم و یا کرکوک و مدیریت گذرگاه‌های مرزی زمینی و هوایی توسط دولت بغداد معترف باشد.
الحدیثی افزود: این اصول و قواعد ماست و اگر اربیل واقعا می‌خواهد وارد گفت‌وگویی سازنده، مثبت و نتیجه بخش شود باید به آنها معترف باشد و در این صورت است که درهای گفت‌وگو باز خواهند بود و برعکس فکر می‌کنم فرصت و امکانی برای گفت‌وگو وجود ندارد.
سخنگوی العبادی تاکید کرد: قطعا هیچ گفت‌وگویی درخصوص همه‌پرسی جدایی اقلیم کردستان وجود ندارد.

همزمان با انتشار التیماتوم های طرفین، فواد معصوم، رئیس‌جمهور عراق که خود کرد است با سفر به شهر سلیمانیه با مسوولان اتحادیه میهنی کردستان عراق دیدار و درباره بحران فعلی گفت‌وگو کرد.

ایسنا، به نقل از یک منبع دولت عراق نوشت، بغداد پیش از آغاز هر گونه گفت‌وگویی با اربیل سقف خواسته‌هایش را بالا برد، تا چند روز پیش تنها شرط بغداد لغو نتایج همه‌پرسی جهت شروع گفت‌وگو بود اما امروز شرط جدید و سختی را برای اربیل تعیین کرد مبنی بر اینکه نیروهای پیشمرگ تا منطقه خط آبی که سازمان ملل آن را در دوره پل برمر، حاکم مدنی آمریکایی ترسیم کرد، عقب نشینی کنند.

مهلت ۴۸ ساعته اولتیماتوم ارتش عراق که ساعت دو بامداد روز یکشنبه (۲۳ مهر/ ۱۵ اکتبر) به وقت محلی و ساعت یک صبح به وقت اروپای مرکزی بود به پایان رسیده اما در میان خبر ها و گزارش دیدارها در بغداد هنوز چشم انداز روشنی برای پایان دادن به بحران و خروج از وضعیت فوق العاده دیده نمی شود.

به گزارش ایسنا، به نقل از اسکای نیوز، شب گذشته شهر کرکوک بی‌سابقه‌ترین حالت امنیتی خود در طول سه سال گذشته را گذراند و مسئولان اقلیم کردستان و مقامات محلی در این شهر اعلام بسیج عمومی کرده بود.

آنگونه که منابع محلی در کرکوک می‌گویند، تقریبا تمامی خانوارهای کرد ساکن کرکوک که بیش از 60 درصد از این شهر را تشکیل می‌دهند، مسلح شده‌اند تا در برابر هرگونه حمله‌ای آماده باشد. دیشب به آنها گفته شده تا برای جنگی سرنوشت ساز آماده باشند.

این حالت آماده‌باش در پی تهدیدات حشد شعبی عراق برای حمله به مواضع پیشمرگ‌ها در اطراف کرکوک صورت می‌گیرد که ظاهرا با میانجی‌گری‌های منطقه‌ای و محلی در آخرین ساعات، طرح حمله اجرا نشده و ضرب الاجل تعیین شده از سوی نیروهای حشد شعبی 24 ساعت دیگر تمدید شده است.

شبه‌نظامیان حشد شعبی خواهان کنترل بر دو پایگاه نظامی در اطراف کرکوک(پادگان کیوان و پایگاه نیروی هوایی در کرکوک) و یکی از بزرگترین میادین نفتی عراق در این استان هستند که در نزدیکی شهر طوزخرماطور واقع است و از زمان قدرت گرفتن داعش در شمال عراق، نیروهای پیشمرگ کرد بر آنها سیطره دارند.

گرچه دولت عراق تاکید کرده که مناطق تحت تصرف کردها که پس از سال 2013 و در شرایط خاص ارتش عراق به دست پیشمرگ‌ها افتاده را بازپس خواهد گرفت اما سخنگوی دولت عراق تاکید کرده که هیچ ضرب الاجلی در این رابطه به کردها داده نشده است. وی در باره ی مهلت تعیین شده از طرف حشد شعبی که از سیاست بغداد پشتیبانی می کند اظهار نظر نکرد.